تحلیل جامعه شناختی رمان برید اللیل

ميان رويكردهاى متنوع نقد ادبى، جامعهشناسى ادبيات جايگاه ويژهاى دارد؛ اين رويكرد با تكيه بر معيارهاى اجتماعى به بررسى محتواى آثار ادبى مىپردازد
1971 م(، منتقد و نظريهپرداز برجستۀ معاصر، با ارائۀ نظريات - و به دنبال كشف و تبيين روابط پيچيده بين اثر ادبى و بسترهاى اجتماعى شكلدهندۀ آن است. جورج لوكاچ ) 1885
بديع، تحولى عميق در رويكرد جامعهشناختى نقد ادبى ايجاد كرد. در نظريۀ او پيرامون رمان مفاهيمى نظير رئاليسم، شخصيت نوعى، رابطۀ على و معلولى و محتواى اجتماعى
بهمثابۀ اركان اساسى تحليل ادبى مطرح مىشود. از ديدگاه لوكاچ، رئاليسم ناب بايد تصويرى يكدست و هماهنگ از انسان و جامعه ترسيم كند و در تلاش براى بازنمايى وحدت و
يكپارچگى اين دو عنصر اساسى باشد. رئاليسم مدنظر لوكاچ داراى سه ويژگى اساسى است؛ نخست انتقادى بودن آن است؛ لوكاچ بر اين باور است كه دورانهاى مهم تاريخى
دورههايى گذرا و سرشار از تغيير و تحول است كه با چالشها و تحولات فراوانى مواجه است. ازاينرو، نويسندگان واقعگرا بايد با نگاهى انتقادى به جامعه بنگرند و نابرابرىها،
بىعدالتىها و ساير معضلات اجتماعى را به تصوير بكشند. ويژگى دوم رئاليسم لوكاچ چيرگى واقعيت است. اين بدان معناست كه نويسنده بايد تشنۀ حقيقت باشد و واقعيت را صادقانه
و بىپرده بيان كند. ل وكاچ تأكيد مىكند كه نويسندهٔ واقعگرا بايد تصويرى عينى از واقعيت ارائه دهد، حتى اگر اين تصوير با باورها و اعتقادات شخصى او در تضاد باشد. سومين اصل
رئاليسم لوكاچى مردمىبودن است. اين اصل حكم مىكند كه نويسنده مسائل اساسى و ژرف جامعه را در بالاترين سطح ممكن بازگو كند و به عمق دردها، احساسات، افكار و
اثر نويسندۀ لبنانى، هدى بركات، كه برندهٔ جايزۀ بوكر عربى است، نمونهاى درخشان از آثارى است كه، با رويكردى انتقادى و واقعگرايانه، ،» بريد الليل « رفتارهاى انسانى راه يابد. رمان
تصويرى تلخ و گزنده از اوضاع نابسامان و آشفتۀ جامعۀ امروز به مخاطب عرضه مىكند. هدف اصلى اين پژوهش تحليل اين رمان براساس اصول رئاليسم لوكاچى و برجستهساختن
نقش حياتى و اثرگذار ادبيات در راستاى فهم، تحليل و بهبود كاستىها و نابسامانىهاى جامعه است.
روششناسى: جامعهشناسى ادبيات، بهمثابۀ رويكردى ميانرشتهاى، پيوندى عميق بين دو حوزۀ مطالعاتى مجزا، يعنى جامعه و اثر ادبى، برقرار مىسازد. اين رهيافت با بررسى
دقيق و تحليل انتقادى روابط و تأثيرات متقابل در اين دو حوزه در پى كشف چگونگى بازتاب نابسامانىهاى ساختارى جامعه در ابعاد اقتصادى و اجتماعى بر ذهنيت و وجدان هنرى
اثر هدى بركات مىپردازد. هدف غايى اين » بريد الليل « نويسنده است. پژوهش حاضر با اتخاذ شيوهاى توصيفى- تحليلى و با تكيه بر چهارچوب نظرى جورج لوكاچ به واكاوى رمان
پژوهش پاسخگويى به اين پرسش كليدى است كه چگونه نابسامانىهاى ساختارى جامعه، از طريق تمهي